Bạn thấy chó gãi liên tục, rụng lông thành từng mảng, da đỏ và bong vảy hoặc cơ thể bốc mùi hôi khó chịu? Rất có thể bé đang bị các loại vi nấm tấn công vùng da và nang lông.
Điều quan trọng cần hiểu là:
- “nấm da” không chỉ là một bệnh duy nhất
- mỗi loại nấm gây triệu chứng khác nhau
- phác đồ điều trị không giống nhau
Nếu phân biệt sai – ví dụ dùng thuốc trị nấm đồng xu cho nấm men Malassezia – bệnh không những không khỏi mà còn nặng hơn, lan rộng hơn.
Bài viết này sẽ giúp bạn:
- nhận biết các loại nấm da thường gặp ở chó
- xem đặc điểm triệu chứng và hình ảnh
- hiểu mức độ nguy hiểm
- biết khi nào cần đưa chó đi bác sĩ thú y
1. Nấm da ở chó là gì?
Nấm da ở chó là tình trạng nhiễm trùng da, lông hoặc móng do sự phát triển quá mức của các loại vi nấm.
1.1. Cơ chế gây bệnh
- nấm bám vào da và nang lông
- sử dụng keratin và dầu nhờn trên da làm nguồn dinh dưỡng
- gây viêm, rụng lông, ngứa, mùi hôi và tổn thương da
1.2. Nguyên nhân khiến nấm bùng phát mạnh
- môi trường ẩm ướt, nóng ẩm
- tắm không sấy khô lông
- vệ sinh kém, ổ nằm bẩn
- lây từ chó/mèo khác
- miễn dịch suy yếu, stress, bệnh nền
- viêm da dị ứng kéo dài
Xem thêm: Chó bị nấm da là gì? Toàn bộ kiến thức người nuôi cần biết
2. 3 nhóm nấm da phổ biến nhất ở chó
Dưới đây là 3 nhóm nấm thường gặp nhất trên chó cảnh.
2.1. Nấm Dermatophytes (Ringworm – nấm đồng xu)
Đây là loại nấm dễ lây lan nhất và thường gặp ở chó con.
Tác nhân điển hình: Microsporum canis
Dấu hiệu nhận biết
- rụng lông thành vòng tròn như đồng xu
- rìa ngoài đỏ viêm
- trung tâm có vảy trắng/xám
- chó ngứa ngáy, cào cấu
- có thể lan nhanh sang nhiều vị trí
Vị trí hay gặp
- đầu – mõm
- tai
- chân
- đuôi
Mức độ nguy hiểm
- Có thể lây sang người (đặc biệt là trẻ em, người già)
Khi nghi ngờ ringworm:
- hạn chế ôm ấp
- rửa tay sau khi tiếp xúc
- vệ sinh ổ nằm và không gian sống
2.2. Nấm men Malassezia (Viêm da tiết bã nhờn)
Đây là loại nấm không lây sang người nhưng khiến chó rất khó chịu.
Tác nhân: Malassezia pachydermatis (loại nấm vốn có sẵn trên da, bùng phát khi da quá ẩm hoặc nhiều dầu)
Dấu hiệu nhận biết
- da dày lên, sần sùi, đổi màu đen sạm
- lông bết dính, nhiều dầu
- ngứa nhiều, đặc biệt vùng nếp gấp da
- mùi hôi chua – hôi dầu dù mới tắm
Vị trí thường gặp
- tai (viêm tai do Malassezia)
- nách
- bẹn
- kẽ móng chân
- vùng cổ
Liên quan đến
- dị ứng
- viêm da cơ địa
- tuyến nhờn hoạt động mạnh
2.3. Nấm Candida (Candida albicans)
Ít gặp hơn, nhưng thường xuất hiện ở chó:
- sức khỏe suy yếu
- đang dùng kháng sinh dài ngày
- mắc bệnh nội khoa mạn tính
Dấu hiệu
- mảng trắng ở miệng, mũi, tai
- vết loét vùng da ẩm
- ngứa và đau
Trường hợp này không nên tự điều trị tại nhà. Cần đưa thú cưng tới bác sĩ thú y để kiểm tra miễn dịch và bệnh nền
3. Bảng so sánh nhanh giúp bạn “bắt bệnh” tại nhà
| Đặc điểm | Nấm đồng xu | Nấm men Malassezia | Ghẻ |
| Rụng lông | Rụng thành vòng tròn | Rụng loang lổ hoặc không rụng nhiều | Rụng trụi |
| Da | Vảy trắng/xám, viền đỏ | Da dày, đen, nhờn | Có mụn mủ, trầy xước |
| Mùi | Ít hôi | Hôi dầu rất rõ | Hôi mủ |
| Ngứa | Vừa | Nhiều | Ngứa dữ dội |
| Lây sang người | Có | Không | Có thể |
Lưu ý: Bảng chỉ mang tính tham khảo. Để chính xác 100%, cần:
- soi da
- cấy nấm
- xét nghiệm tại phòng khám thú y
4. Chó bị nấm da có nguy hiểm không?
Nấm da hiếm khi gây chết, nhưng hậu quả gồm:
- ngứa kéo dài → stress
- rụng lông, viêm loét
- nhiễm trùng da thứ phát
- mùi hôi nặng
- lây sang thú cưng khác
- ringworm có thể lây sang người
Điều trị sớm sẽ:
- rút ngắn thời gian chữa
- giảm chi phí
- hạn chế sẹo và rụng lông vĩnh viễn
5. Cách xử lý ban đầu khi nghi ngờ chó bị nấm da
Bước 1. Cách ly
Tách khỏi:
- chó/mèo khác
- trẻ em
- người già
- phụ nữ mang thai
Bước 2. Vệ sinh da
- cắt bớt lông quanh vùng tổn thương
- không cạo sát gây trầy da
- giữ da khô thoáng
Bước 3. Điều trị theo đúng loại nấm
- nấm đồng xu → thuốc kháng nấm dạng xịt/bôi theo chỉ định thú y
- nấm men → sữa tắm – vệ sinh da – điều trị tai – xử lý nguyên nhân dị ứng
Không tự ý:
- mua thuốc uống chống nấm
- bôi thuốc người lên chó
- dùng corticoid kéo dài
Bước 4. Khử trùng môi trường sống
- giặt ổ nằm
- phơi nắng
- vệ sinh sàn, thảm, đồ chơi
6. Khi nào cần đưa chó đi bác sĩ thú y?
Bạn nên đi khám ngay nếu:
- bệnh lan nhanh
- chó bỏ ăn, mệt, sốt
- vùng da loét chảy dịch
- tổn thương quanh mắt và miệng
- có trẻ em trong nhà bị lây
- đã điều trị tại nhà nhưng không cải thiện
7. Tạm kết
Nấm da ở chó là bệnh thường gặp và có thể kiểm soát được nếu:
- nhận biết đúng loại nấm
- vệ sinh môi trường sống
- tuân thủ hướng dẫn điều trị thú y
Đừng vội tự điều trị nếu bạn chưa xác định rõ nguyên nhân. Chẩn đoán đúng → điều trị đúng → nhanh khỏi hơn.
