Nhiều chủ nuôi sẵn sàng chi hàng triệu đồng cho những bộ quần áo lộng lẫy hay thức ăn hạt đắt tiền, nhưng lại bỏ quên việc đánh răng hay cắt móng cho cún mỗi tuần. Đây là một sai lầm phổ biến. Một vẻ ngoài bóng bẩy không thể che giấu được hơi thở nồng nặc mùi cao răng hay đôi tai đầy dịch đen bốc mùi. Chăm sóc thú cưng không chỉ là cho ăn, đó là việc duy trì phẩm chất sống thông qua những thói quen vệ sinh nhỏ nhất.
1. Vệ sinh răng miệng: Đừng đợi đến khi rụng răng mới đánh!
Có một sự thật gây tranh cãi: Xương gặm sạch răng không thể thay thế bàn chải. Nhiều người tin rằng chỉ cần cho chó gặm xương là răng sẽ trắng. Thực tế, xương chỉ làm sạch bề mặt, còn kẽ lợi – nơi vi khuẩn trú ngụ gây viêm nha chu – vẫn bị bỏ ngỏ.
- Dấu hiệu cầu cứu: Nướu sưng đỏ, hơi thở hôi nồng nặc, hoặc thú cưng chỉ nhai một bên hàm.
- Cảnh báo đỏ: Tuyệt đối không dùng kem đánh răng của người. Hoạt chất Xylitol và Flour trong đó là “thuốc độc” đối với gan và thận của thú cưng.
- Mẹo Fear-free: Sau khi đánh răng xong, hãy thưởng ngay một miếng snack hoặc viên súp thưởng. Hãy để bé hiểu rằng: “Làm vệ sinh = Được ăn ngon”, từ đó tạo phản xạ hợp tác cho những lần sau.
2. Vệ sinh tai: Dọn dẹp “rừng rậm” trước khi nhỏ thuốc
Việc dùng tăm bông của người để ngoáy tai là cách nhanh nhất để đưa vi khuẩn vào sâu hơn. Đặc biệt, với các giống chó lông dài như Poodle hay Shihtzu, việc nhỏ thuốc vệ sinh đôi khi vô tác dụng nếu bạn bỏ qua bước nhổ lông tai.
- Nhổ lông tai: Nếu lông tai quá dày, nó sẽ giữ lại độ ẩm và chất bẩn, tạo môi trường cho nấm phát triển. Hãy dùng bột nhổ lông tai chuyên dụng để dọn dẹp “rừng rậm” này trước khi tiến hành vệ sinh.
- Quy trình chuẩn: Nhỏ dung dịch vệ sinh tai vào ống tai, massage nhẹ nhàng gốc tai trong 30 giây để chất bẩn tan ra. Sau khi thú cưng tự lắc đầu để văng dịch bẩn ra ngoài, bạn chỉ cần dùng bông thấm sạch ở phần vành tai.
3. Chăm sóc mắt: Phân biệt giữa “gỉ mắt” và “bệnh lý”
Vết ố vàng dưới khóe mắt (đặc biệt ở Poodle hoặc mèo Ba Tư) không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn là “ổ” chứa vi khuẩn. Tuy nhiên, bạn cần cực kỳ tỉnh táo để phân biệt giữa bẩn sinh lý và bệnh lý nhãn khoa.
- Cách thực hiện: Dùng bông tẩy trang thấm nước ấm hoặc dung dịch chuyên dụng, lau nhẹ nhàng từ trong khóe mắt ra ngoài.
- Cảnh báo nguy hiểm: Nếu nước mắt có màu xanh mủ hoặc cún thường xuyên nheo mắt, chảy nước mắt ròng ròng (biểu hiện đau), hãy dừng ngay việc vệ sinh tại nhà và đi khám bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu của loét giác mạc – một tình trạng khẩn cấp có thể dẫn đến mù lòa.
4. Cắt móng chân: Kỹ thuật xác định “điểm hồng”
Cắt móng là nỗi ám ảnh lớn nhất. Một lần cắt phạm vào tủy gây chảy máu có thể làm thú cưng ám ảnh cả đời và không bao giờ cho bạn chạm vào chân nữa.
- Xác định điểm hồng: Với móng trắng, bạn sẽ thấy phần lõi hồng bên trong – đó là mạch máu. Với móng đen, hãy cắt từng lát mỏng một cho đến khi thấy một chấm đen nhỏ ở giữa mặt cắt thì dừng lại.
- Xử lý sự cố: Nếu lỡ cắt phạm gây chảy máu, hãy bình tĩnh dùng bột cầm máu hoặc mẹo nhỏ là dùng tinh bột sắn (bột năng) ấn chặt vào đầu móng trong 1 phút để cầm máu tức thì.
5. Danh sách dụng cụ vệ sinh thú cưng thiết yếu
| Dụng cụ | Tác dụng | Lưu ý |
| Kem đánh răng thú cưng | Diệt khuẩn, khử mùi | Vị thịt bò/gà giúp bé thích thú hơn. |
| Bột nhổ lông tai | Giảm đau khi nhổ lông | Cần thiết cho các dòng chó Poodle, Shihtzu. |
| Dung dịch rửa tai | Tan dịch tai, diệt nấm | Chọn loại không chứa cồn gây rát da. |
| Kìm cắt móng dạng kéo | Cắt tỉa móng | Chọn loại có thanh chắn bảo vệ tủy móng. |
6. FAQ – Những thắc mắc thường gặp
- Dùng nước muối sinh lý lau mắt cho mèo được không? Được, nhưng chỉ có tác dụng làm sạch bụi bẩn bên ngoài.
- Bao lâu nên vệ sinh tổng thể một lần? Răng và tai nên làm 1-2 lần/tuần. Móng chân cắt khi thấy móng chạm sàn phát ra tiếng “cộc cộc” lúc bé di chuyển.
- Làm sao để thú cưng bớt sợ khi vệ sinh? Luôn giữ tâm thế bình tĩnh, nói chuyện nhẹ nhàng và luôn kết thúc bằng phần thưởng (Treat) thật ngon.
Vệ sinh thú cưng tại nhà không đòi hỏi bạn phải là một Groomer chuyên nghiệp, nó đòi hỏi sự kiên nhẫn và thấu hiểu. Đừng cố gắng làm tất cả trong một ngày nếu bé đang căng thẳng. Phần thưởng sau mỗi buổi vệ sinh là yếu tố sống còn để thú cưng hiểu rằng: “Chăm sóc cơ thể là một trải nghiệm hạnh phúc”.
