Chó ngứa và gãi nhiều có thể là do nấm da hoặc dị ứng. Nấm thường gây rụng lông thành mảng tròn, ít ngứa hơn, da khô bong vảy. Trong khi đó, dị ứng gây ngứa dữ dội, đỏ da, liếm gặm liên tục và tái phát theo môi trường hoặc thức ăn. Phân biệt đúng giúp bạn chọn phương pháp điều trị phù hợp và tránh làm bệnh nặng hơn.
Nhiều người nuôi chó khi thấy thú cưng gãi nhiều, rụng lông liền nghĩ ngay đến nấm da và vội vàng mua thuốc bôi. Tuy nhiên, trên thực tế dị ứng mới là nguyên nhân gây ngứa phổ biến nhất ở chó chứ không phải nấm.
Việc nhầm lẫn giữa hai tình trạng này có thể khiến bạn điều trị sai hướng, làm bệnh kéo dài dai dẳng và tốn kém chi phí. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt rõ ràng các dấu hiệu để chăm sóc cún cưng đúng cách.
1. Vì sao chó thường xuyên ngứa và gãi?
Ngứa là phản xạ tự nhiên khi da bị kích ứng, nhưng nếu chó gãi liên tục cả ngày lẫn đêm thì đó là dấu hiệu bệnh lý. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
- Vi nấm, vi khuẩn: Tấn công vào lớp sừng của da.
- Dị ứng thức ăn: Phản ứng với đạm (thịt gà, bò) hoặc ngũ cốc.
- Dị ứng môi trường: Do phấn hoa, bụi nhà, hóa chất lau sàn.
- Ký sinh trùng: Bọ chét, ve, ghẻ.
Trong các nguyên nhân trên, dị ứng chiếm tỷ lệ cao hơn nấm da ở chó nuôi trong nhà
2. Dấu hiệu nhận biết chó bị nấm da
Nếu là nấm (thường là nấm đồng xu/hắc lào), các triệu chứng sẽ rất đặc trưng:
- Rụng lông: Lông rụng trụi thành từng mảng hình tròn hoặc bầu dục, ranh giới rõ ràng.
- Tình trạng da: Da vùng bệnh thường khô, đóng vảy gàu trắng hoặc vàng, ít khi bị đỏ ửng (trừ khi nhiễm trùng thêm).
- Mức độ ngứa: Chó thường chỉ ngứa ở mức độ vừa phải, thỉnh thoảng mới gãi.
- Vị trí: Thường xuất hiện ở đầu, tai, bàn chân và đuôi.
- Đặc điểm: Bệnh ít cải thiện dù bạn thay đổi thức ăn hay môi trường sống.
[Xem thêm: Chó bị nấm da và toàn bộ kiến thức chủ nuôi cần biết]
3. Dấu hiệu nhận biết chó bị dị ứng
Khác với nấm, dị ứng là phản ứng của hệ miễn dịch nên biểu hiện thường rầm rộ hơn:
- Mức độ ngứa: Chó ngứa dữ dội, gãi điên cuồng, cắn vào da, liếm chân liên tục đến mức trầy xước.
- Tình trạng da: Da đỏ ửng, nóng rát, sờ vào thấy ẩm ướt, có thể nổi mẩn đỏ li ti toàn thân.
- Vị trí: Thường bị ở các vùng da mỏng như bụng, nách, háng, kẽ móng chân, quanh mõm và tai.
- Đặc điểm: Bệnh thường tái phát theo mùa (dị ứng phấn hoa) hoặc ngay sau khi ăn loại thức ăn lạ. Có thể kèm theo viêm tai hoặc tiêu chảy nhẹ.
4. Bảng so sánh nhanh nấm da và dị ứng ở chó
Để dễ dàng nhận biết, hãy tham khảo bảng đối chiếu dưới đây:
| Tiêu chí | Nấm da | Dị ứng |
| Mức độ ngứa | Nhẹ – Vừa | Rất ngứa (Dữ dội) |
| Hình dạng rụng lông | Thành mảng tròn, rõ viền | Rụng loang lổ do gãi |
| Tình trạng da | Khô, bong vảy gàu | Đỏ, nóng, ẩm |
| Tái phát | Chậm (sau khi khỏi) | Rất dễ, liên tục |
| Phản ứng với thuốc | Đỡ khi dùng thuốc nấm | Không đỡ nếu chỉ trị nấm |
5. Chó ngứa nhiều nhưng không phải nấm, cũng không hẳn dị ứng?
Đôi khi, nguyên nhân lại đến từ những yếu tố khác mà bạn bỏ qua:
- Bọ chét, ve: Chỉ cần 1 con bọ chét cắn cũng có thể làm chó bị viêm da dị ứng bọ chét gây ngứa toàn thân.
- Viêm da mủ: Do vi khuẩn tụ cầu phát triển trên nền da yếu.
- Stress: Chó bị căng thẳng, buồn chán có thể tự liếm chân (liếm ám ảnh) gây rụng lông.
- Vệ sinh kém: Lông bị ẩm ướt, bết dính do không sấy khô hoặc môi trường bẩn.
6. Khi nào cần đưa chó đi kiểm tra thú y?
Bạn nên dừng việc tự đoán bệnh và đưa cún đi khám nếu phát hiện các dấu hiệu sau đây:
- Cơn ngứa kéo dài quá 5–7 ngày không thuyên giảm.
- Vết rụng lông lan rộng nhanh chóng.
- Da có mùi hôi thối, chảy dịch mủ vàng/xanh.
- Bệnh tái phát liên tục dù đã xử lý.
Lưu ý: Xét nghiệm soi da/cấy nấm là cách duy nhất để bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và kê đơn thuốc đúng.
7. Nên xử lý thế nào để không làm bệnh nặng hơn?
Trong lúc chưa đi khám được, hãy tuân thủ checklist an toàn sau:
- Không tự ý bôi thuốc nấm/ghẻ: Nếu là dị ứng mà bôi thuốc nấm có thể làm da kích ứng nặng hơn.
- Giữ da khô, sạch: Tắm bằng nước mát và sữa tắm dịu nhẹ (không dùng xà phòng). Sấy khô hoàn toàn.
- Loại bỏ yếu tố nghi ngờ: Ngưng cho ăn các món lạ, vệ sinh sạch sẽ chỗ nằm.
- Đeo vòng chống liếm: Ngăn chó tự làm tổn thương da mình.
8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Chó ngứa nhiều có phải lúc nào cũng là nấm không?
Đáp: Không. Dị ứng (thức ăn, môi trường) và ký sinh trùng mới là nguyên nhân phổ biến hơn gây ngứa dữ dội.
Hỏi: Dị ứng ở chó có tự khỏi không?
Đáp: Có thể giảm nếu bạn loại bỏ được tác nhân gây dị ứng (ví dụ ngừng ăn thịt gà), nhưng bệnh rất dễ tái phát nếu tiếp xúc lại.
Hỏi: Nấm da chó có lây sang người không?
Đáp: Có. Nấm da (hắc lào) lây sang người rất dễ, đặc biệt với trẻ nhỏ và người có da nhạy cảm. Còn dị ứng thì không lây.
Không phải cứ chó gãi nhiều là bị nấm. Việc phân biệt đúng nấm da và dị ứng ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh làm bệnh trầm trọng hơn do dùng sai thuốc.
Khi chưa chắc chắn, hãy xử lý nhẹ nhàng bằng cách vệ sinh, thay đổi chế độ ăn và theo dõi sát sao thay vì vội vàng bôi thuốc.
[Xem thêm: Các loại nấm da thường gặp ở chó và cách điều trị]
